Pam Disgwyl Bron i Ddegawd?

[Mae’r erthygl hon hefyd ar gael ar ein tudalen Facebook]

MAE Cyngor Sir wedi ymrwymo i gyrraedd trothwy newydd o ran siaradwyr Cymraeg yn eu hardal.

Bwriad Cyngor Sir Ynys Môn ydi anelu i gynyddu carfan siaradwyr Cymraeg yr ynys o 57% i 60% erbyn cyfrifiad 2021.

Bydd y cyngor sir yn hoelio’u hymdrechion mewn tri maes: gweinyddiaeth fewnol, y maes plant a gweithgareddau cymdeithasol yn gyffredinol ar yr ynys.

Cyhoeddwyd y manylion gan y Cynghorydd Ieuan Williams, cyn-arweinydd y Cyngor Sir yr wythnos hon.

Ond, mae yna gwestinau’n cael eu gofyn pam fod y Cyngor Sir wedi bod mor ymarhous cyn gweithredu fel hyn, gyda’r cyfrifiad bellach ar ein gwarthau.

‘Wrth gwrs, mae newydd fel hyn i’w groesawu’n gyffredinol, ond mae’n rhaid gofyn sut mae cynyddu canran siaradwyr Mon o 3% mewn llai na blwyddyn mewn difri calon?’ meddai llefarydd ar ran Gwlad.

‘Mae Canlyniadau’r cyfrifiad diwethaf yn 2011 yn wybyddus ers bron i ddegawd – felly pam na fyddent wedi cychwyn ar y targedu hyn flynyddoedd yn ol? ‘

Dywedodd bod ôl-brys ar y cyhoeddiad ac argraff bod y cyngor sir wedi cael eu gorfodi i weithredu yn dilyn y brotest am dwf tai haf ar yr ynys a gafodd cymaint o sylw yn y cyfryngau yn ddiweddar.

‘Mae’n dda bod y brotest yma wedi cael y ffasiwn dylanwad, ond mae’n rhaid gofyn ble mae’r cyngor Sir wedi bod ar hyn – yn enwedig o gofio fod Plaid yn rheoli’r cyngor ers rhai blynyddoedd bellach’.

O ran cryfhau’r iaith ar yr ynys, mae’n hwyr glas i Gyngor Môn ddilyn esiampl Cyngor Gwynedd a sefydlu polisi o weinyddu’n fewnol trwy gyfrwng y Gymraeg.

Gyda 80% o’u staff eisoes yn medru’r iaith, tasg cymharol hawdd fyddai gweithredu’r polisi hwn yn llwyddiannus.

Byddai hynny’n ddatganiad pendant a diamwys o ran gwerth a phwysigrwydd y Gymraeg ar fywyd yr ynys.

Leave a Reply

Your email address will not be published.