
Rydym ni yn Gwlad yn cydnabod pwysigrwydd amaethyddiaeth i economi a bywyd cenedlaethol Cymru
Mae ffermwyr Cymru yn rheoli 80% o arwynebedd tir Cymru; mae amaethyddiaeth yn cyflogi’n uniongyrchol 50,400 o bobl ar ffermydd, gyda chyfanswm allbwn gros o £2.1 biliwn. Mae trosiant y sector bwyd a sylfaenol yn £8.1 biliwn, gan gyflogi 233,500 o bobl
Mae 43% o weithwyr mewn amaethyddiaeth, coedwigaeth a physgodfeydd yn siarad Cymraeg o’i gymharu â 19% mewn sectorau eraill
Rydym o’r farn mai cynhyrchu bwyd, i’r safonau amgylcheddol ac iechyd anifeiliaid uchaf, yw prif bwrpas amaethyddiaeth Cymru. Nid oes unrhyw reswm pam na ddylai Cymru gael economi wledig lewyrchus sy’n cynnig cyfleoedd gwerth uchel i’r rhai sy’n byw ac yn gweithio ynddi
Rydym yn gwrthwynebu plannu coed ar raddfa fawr sy’n cymryd drosodd ffermydd cyfan a mynyddoedd, ond rydym yn cefnogi plannu coed brodorol er budd yr amgylchedd, i greu gwregysau cysgod, coridorau natur, sefydlogi tomenni glo a slag hen, ac atal llifogydd
Rhaid rheoli’r coedwigoedd presennol yn briodol, gan gynnwys tynnu brigogyn yn rheolaidd a chreu toriadau tân addas. Byddwn yn llacio rheoliadau amgylcheddol gormodol, megis y Parthau NVZ sy’n berthnasol i Gymru gyfan
Byddwn yn gwneud popeth o fewn ein gallu i amddiffyn ffermwyr Cymru rhag niwed gan Lywodraeth San Steffan, gan weithio gyda’r undebau ffermwyr i helpu ffermwyr i osgoi Treth Etifeddiant (IHT) yn gyfreithlon
Byddwn yn annog buddsoddiad mewn ffermydd Cymru i wneud y tir yn fwy cynhyrchiol heb gyfaddawdu ar safonau amgylcheddol – er enghraifft, drwy ddarparu seilwaith i gefnogi defnyddio technoleg olrhain i leoli anifeiliaid gwyllt fel llwynogod a moch daear, gan gadw da byw yn ddiogel i ffwrdd oddi wrthynt heb orfod troi at ladd torfol
Yn yr un modd, dylid cynnal profion mwy manwl ar gyfer TB buchol, gan gadw lladd anifeiliaid heintiedig fel dewis olaf yn unig, ac hyd yn oed bryd hynny i’r graddau lleiaf posibl
Byddwn yn gwarchod enw da cynnyrch amaethyddol Cymru yn eiddgar, ac yn mynnu bod ‘Brand Cymru’ yn cael ei ddefnyddio’n gyson ar gynnyrch Cymreig, gan sicrhau traciadwyedd
Byddwn yn annog cynhyrchwyr bwyd yng Nghymru i sicrhau bod y bwyd hwnnw hefyd yn cael ei brosesu yng Nghymru, gan ychwanegu cymaint o werth â phosibl mor agos at y ffynhonnell â phosibl
Er mwyn cyflawni hyn, byddwn yn creu un weinidogaeth Gymreig ar gyfer amaethyddiaeth, pysgodfeydd a bwyd, a fydd yn gyfrifol am y broses gyfan ‘o’r giât i’r plât’
Rydym yn croesawu sefydlu ysgol filfeddygol gyntaf Cymru yn Aberystwyth, ond hoffem weld ei chynnig yn ehangu i ddarparu cyrsiau pum mlynedd llawn yn hytrach na dim ond y ddwy flynedd gyntaf (gyda gweddill y cwrs ar hyn o bryd yn cael ei ddysgu yng Nghampws Hawkshead Coleg Brenhinol Milfeddygol yn Swydd Hertford)
Yn ogystal, byddwn yn hyrwyddo rôl colegau a dysgu gydol oes i gefnogi pobl ifanc sy’n dechrau arni a’r rhai hŷn sy’n newid cyfeiriad gyrfa, gan ddysgu dulliau traddodiadol a rhai arloesol, gan gynnwys defnyddio TG a thechnolegau synhwyro amgylcheddol uwch
Byddwn yn hyrwyddo cynllun ffermio ar y cyd yn weithgar, gan gynnig cyfleoedd i newydd-ddyfodiaid heb gyfalaf i brynu tir ac yn helpu i ostwng oedran cyfartalog ffermwyr gweithredol
Byddwn yn sicrhau bod tir amaethyddol yn parhau’n eithriedig o’r darpariaethau Treth Tir yr ydym yn bwriadu’u cyflwyno ar gyfer eiddo masnachol a phreswyl, fel y trafodir yn adran ‘Diwygio Treth Eiddo’ yn y maniffesto hwn